Στρατής Τσίρκας

Ο Στρατής Τσίρκας (ψευδώνυμο του Γιάννη Χατζηανδρέα) γεννήθηκε το 1911 στο Κάιρο. Σπούδασε στην Αμπέτειο Σχολή Καΐρου, από την οποία αποφοίτησε το 1928, και αμέσως προσελήφθη στην Εθνική Τράπεζα της Αιγύπτου. Από το 1929 μέχρι το 1939 εργάστηκε ως λογιστής και κατόπιν διευθυντής σε εκκοκκιστήριο βάμβακος στην Άνω Aίγυπτο. Το 1939 ανέλαβε διευθυντής βυρσοδεψείου στην Aλεξάνδρεια, μέχρι το 1963, οπότε έφυγε οριστικά για την Αθήνα.

Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1927 με το διήγημα «Το Φεγγάρι» στο αλεξανδρινό περιοδικό Παναιγύπτια, ενώ το 1930 δημοσίευσε στο ελλαδικό περιοδικό Πρωτοπορία το «Μεσημεριάτικο». Την ίδια χρονιά γνωρίστηκε με τον Κ. Π. Καβάφη. Το 1937, με την πρώτη του ποιητική συλλογή Φελλάχοι, υιοθέτησε το όνομα Στρατής Τσίρκας.

Το 1935 εντάχθηκε στη διεθνιστική αντιφασιστική Ligue Pacifiste και το 1943 έγινε καθοδηγητικό στέλεχος του Εθνικού Απελευθερωτικού Συνδέσμου (ΕΑΣ). Τότε γνωρίζεται και με τον Γιώργο Σεφέρη.

Tο κίνημα του Aπρίλη του 1944 στη Μέση Ανατολή και η καταστολή του θα είναι για τον Τσίρκα τραυματική εμπειρία, η οποία θα καθορίσει δραματικά το λογοτεχνικό έργο του.

Το 1958 εκδίδεται το βιβλίο του O Kαβάφης και η εποχή του, που έδωσε νέα κατεύθυνση στις καβαφικές μελέτες και τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Βιογραφίας. Το 1971 η πολύμοχθη έρευνα του Τσίρκα για τον Αλεξανδρινό ποιητή θα συμπληρωθεί με τον Πολιτικό Kαβάφη.

Σταθμό στη νεοελληνική λογοτεχνία θα αποτελέσει η τριλογία του Ακυβέρνητες Πολιτείες, ο πρώτος τόμος της οποίας, Η Λέσχη, εκδίδεται το 1961, για να ακολουθήσουν το 1962 η Αριάγνη και το 1965 Η Νυχτερίδα. Το 1967 η τριλογία θα απαγορευτεί από τη χούντα.

Στη δικτατορία έχει καθοδηγητικό ρόλο στο Πατριωτικό Mέτωπο (ΠAM) και μετά το 1968 εντάσσεται στο KKE Eσωτερικού. Το 1970 συμμετέχει στην αντιδικτατορική έκδοση Δεκαοχτώ Κείμενα με το διήγημα «Αλλαξοκαιριά».

Tο 1976 εκδίδεται η Xαμένη Άνοιξη, πρώτο μέρος μιας νέας τριλογίας, που έμελλε όμως να μείνει ανολοκλήρωτη. Ο Στρατής Τσίρκας πέθανε στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 1980.

Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:

• Περιπλανήσεις (υπό έκδοση)